İngiltere Süt Pazarlama Bordlarının Tarihsel Gelişimi ve Türkiye Açısından Uygulanabilirliğinin Değerlendirilmesi

Bord 1933 ve 1994 tarihleri arasında, 61 yıllık süre boyunca faaliyetlerine devam etmiş, İngiltere ve Galler’deki süt sektörüne yön vermiş, devlet tarafından desteklenmiş bir kurumdur. Döneminde Süt Pazarlama Bordları etkili bir süt toplama, nakliye ve dağıtım sistemi geliştirmişlerdir. Sütün kalitesini artırmaya yönelik pek çok çalışmaları olmuştur. Tarihsel süreç incelendiğinde bord yapısının bu kadar güçlü ve sektörde bu kadar söz sahibi olmasının pek çok tarafı rahatsız etmiştir. Coopers ve Lybrand'ın 1989 da düzenlediği raporda bord sistemi İngiltere ve Galler’deki süt endüstrisinin uluslar arası düzeyde rekabet etmesini engellediğinden bahsedilmesi sonucu kapatılma süreci başlamıştır. 1991 yılında ilk kez bordların monopol bir yapıya dönüştüklerini ve bu yapının sektöre zarar verdiği için kapatılması gerektiği dönemin bakanı tarafından dile getirilmiştir. Sonuç olarak 1994 yılında bord yapısı kapatılmıştır. Bord kapatıldığında yıllık 2.4 milyar sterlinlik devasa bir iş hacmine sahip olduğu bildirilmektedir. Bu makale, bord kavramının genel yapısının incelenmesinin ardından bu yapının Türkiye'deki süt sektörünün geliştirilmesi açısından değerlendirildiğinde uygun olup olmadığı sorusunun araştırılarak bu soruya bir yanıt bulmayı amaçlamaktadır.

The Milk Marketing Board (Board) was a government-supported institution that operated in England and Wales between 1933 and 1994. It played a significant role in the development of the dairy industry by implementing an effective system for milk collection, transportation, and distribution. However, it also had a monopoly structure that prevented the industry from competing internationally. In 1989, Coopers and Lybrand prepared a report that highlighted this issue, and in 1991, the minister of the time announced that the boards should be closed. The board structure was ultimately closed in 1994, with an estimated annual business volume of 2.4 billion pounds. This article aims to examine the general structure of the Board concept and to explore whether this structure would be suitable for the development of the dairy sector in Turkey.