Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats

Nuh Kılıç; Ali Belge; Rahime Yaygıngül; Büşra Kibar; Selim Tekin

doi:10.51755/turkvetj.1926231

EN TR

Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats

Öz

Postoperatif intraperitoneal adezyonlar hem insan hem de veteriner cerrahisinde önemli bir morbidite nedeni olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, deneysel olarak oluşturulan intraperitoneal adezyonlar üzerine Türk propolisinin etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada elli adet erkek Sprague–Dawley rat rastgele beş gruba ayrıldı (n=10). Adezyonlar, ketamin–ksilazin anestezisi altında median laparotomi sonrası terminal ileum ve çekumda standartlaştırılmış serozal abrazyon ve iskemi oluşturularak meydana getirildi. Tedavi gruplarına topikal propolis, oral propolis (14 gün boyunca 4 g/kg/gün) veya her iki uygulamanın kombinasyonu verildi. Adezyonlar postoperatif 14. günde Nair adezyon skorlama sistemine göre makroskopik olarak değerlendirildi. Adezyon skorlarının kontrol grubunda en yüksek (11.5 ± 6.1), oral propolis grubunda ise en düşük (1.5 ± 1.2) olduğu belirlendi. Hem topikal hem de oral propolis uygulamalarının kontrol grubuna kıyasla adezyon şiddetini azalttığı, en belirgin koruyucu etkinin ise oral propolis grubunda gözlendiği tespit edildi. Bu bulgular, Türk propolisinin postoperatif intraperitoneal adezyon oluşumunun önlenmesinde umut verici doğal bir terapötik ajan olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ratlarda Deneysel Olarak Oluşturulan İntraperitoneal adhezyon üzerine Türk Propolisin Etkinliğinin Araştırılması

Öz

Postoperatif intraperitoneal adezyonlar hem insan hem de veteriner cerrahisinde önemli bir morbidite nedeni olmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, deneysel olarak oluşturulan intraperitoneal adezyonlar üzerine Türk propolisinin etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmada elli adet erkek Sprague–Dawley rat rastgele beş gruba ayrıldı (n=10). Adezyonlar, ketamin–ksilazin anestezisi altında median laparotomi sonrası terminal ileum ve çekumda standartlaştırılmış serozal abrazyon ve iskemi oluşturularak meydana getirildi. Tedavi gruplarına topikal propolis, oral propolis (14 gün boyunca 4 g/kg/gün) veya her iki uygulamanın kombinasyonu verildi. Adezyonlar postoperatif 14. günde Nair adezyon skorlama sistemine göre makroskopik olarak değerlendirildi. Adezyon skorlarının kontrol grubunda en yüksek (11.5 ± 6.1), oral propolis grubunda ise en düşük (1.5 ± 1.2) olduğu belirlendi. Hem topikal hem de oral propolis uygulamalarının kontrol grubuna kıyasla adezyon şiddetini azalttığı, en belirgin koruyucu etkinin ise oral propolis grubunda gözlendiği tespit edildi. Bu bulgular, Türk propolisinin postoperatif intraperitoneal adezyon oluşumunun önlenmesinde umut verici doğal bir terapötik ajan olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

This research was supported by Aydın Adnan Menderes University Scientific Research Projects Unit with project number VTF-18031

Etik Beyan

All experimental procedures were approved by the Local Animal Ethics Committee of Aydın Adnan Menderes University (Approval No: 64583101/2018/020).

Kaynakça

Al-Hatamleh MAI, Boer JC, Wilson KL, Plebanski M, Mohamud R, Mustafa MZ (2020). Antioxidant-Based Medicinal Properties of Stingless Bee Products: Recent Progress and Future Directions. Biomolecules, 10(6), 923. https://doi.org/10.3390/biom10060923
Banskota, A. H., Tezuka, Y., & Kadota, S. (2001). Recent progress in pharmacological research of propolis. Phytotherapy Research, 15(7), 561-571. https://doi.org/10.1002/ptr.1029
Borrelli, F., Maffia, P., Pinto, L., Ianaro, A., Russo, A., Capasso, F., & Ialenti, A. (2002). Phytochemical compounds involved in the anti-inflammatory effect of propolis extract. Fitoterapia, 73, S53-S63. https://doi.org/10.1016/S0367-326X(02)00191-7
Cardile, V., Panico, A., Gentile, B., Borrelli, F., & Russo, A. (2003). Effect of propolis on human cartilage and chondrocytes. Life Sciences, 73(8), 1027-1035. https://doi.org/10.1016/S0024-3205(03)00381-3
Chegini, N., Kotseos, K., Zhao, Y., Bennett, B., McLean, F. W., Diamond, M. P., Holmdahl, L., & Burns, J. (2001). Differential expression of TGF-beta1 and TGF-beta3 in serosal tissues of human intraperitoneal organs and peritoneal adhesions. Human Reproduction (Oxford, England), 16(6), 1291–1300. https://doi.org/10.1093/humrep/16.6.1291
Coccolini, F., Ansaloni, L., Manfredi, R., Campanati, L., Poiasina, E., Bertoli, P., ... & Catena, F. (2013). Peritoneal adhesion index (PAI): proposal of a score for the “ignored iceberg” of medicine and surgery. World Journal of Emergency Surgery, 8(1), 6. https://doi.org/10.1186/1749-7922-8-6
Celik, S., Erdogan, S., & Tuzcu, M. (2009). Caffeic acid phenethyl ester (CAPE) exhibits significant potential as an antidiabetic and liver-protective agent in streptozotocin-induced diabetic rats. Pharmacological Research, 60(4), 270-276. https://doi.org/10.1016/j.phrs.2009.03.017
Dijkstra FR, Nieuwenhuijzen M, Reijnen MMPJ, van Goor H, Jeekel J. (2000). Recent clinical developments in pathophysiology, epidemiology, diagnosis and treatment of intra-abdominal adhesions. Scandinavian Journal of Gastroenterology Supplement, 232:52–59.

Etebarian, A., Alhouei, B., Mohammadi-Nasrabadi, F., & Esfarjani, F. (2024). Propolis as a functional food and promising agent for oral health and microbiota balance: A review study. Food Science & Nutrition, 12(8), 5329–5340. https://doi.org/10.1002/fsn3.4216
Hellebrekers, B. W., & Kooistra, T. (2011). Pathogenesis of postoperative adhesion formation. Journal of British Surgery, 98(11), 1503-1516. https://doi.org/10.1002/bjs.7657
Kumazawa, S., Hamasaka, T., & Nakayama, T. (2004). Antioxidant activity of propolis of various geographic origins. Food Chemistry, 84(3), 329-339. https://doi.org/10.1016/S0308-8146(03)00216-4
Liakakos, T., Thomakos, N., Fine, P. M., Dervenis, C., & Young, R. L. (2001). Peritoneal adhesions: etiology, pathophysiology, and clinical significance: recent advances in prevention and management. Digestive Surgery, 18(4), 260-273. https://doi.org/10.1159/000050149
Marcucci, M. C. (1995). Propolis: chemical composition, biological properties and therapeutic activity. Apidologie, 26(2), 83-99. https://doi.org/10.1051/apido:19950202.
Nair, S. K., Bhat, I. K., & Aurora, A. L. (1974). Role of proteolytic enzyme in the prevention of postoperative intraperitoneal adhesions. Archives of Surgery, 108(6), 849-853. https://doi.org/10.1001/archsurg.1974.01350300081019
Natarajan, K., Singh, S., Burke Jr, T. R., Grunberger, D., & Aggarwal, B. B. (1996). Caffeic acid phenethyl ester is a potent and specific inhibitor of activation of nuclear transcription factor NF-kappa B. Proceedings of the National Academy of Sciences, 93(17), 9090-9095. https://doi.org/10.1073/pnas.93.17.9090
Przybyłek, I., & Karpiński, T. M. (2019). Antibacterial Properties of Propolis. Molecules, 24(11), 2047. https://doi.org/10.3390/molecules24112047.
Rizzo, A., Spedicato, M., Mutinati, M., Minoia, G., Angioni, S., Jirillo, F., Pantaleo, M., & Sciorsci, R. L. (2010). Peritoneal adhesions in human and veterinary medicine: from pathogenesis to therapy. A review. Immunopharmacology and Immunotoxicology, 32(3), 481–494. https://doi.org/10.3109/08923970903524367
Russo, A., Longo, R., & Vanella, A. (2002). Antioxidant activity of propolis: role of caffeic acid phenethyl ester and galangin. Fitoterapia, 73, S21-S29. https://doi.org/10.1016/S0367-326X(02)00187-9
Ten Broek, R. P., Stommel, M. W., Strik, C., van Laarhoven, C. J., Keus, F., & van Goor, H. (2014). Benefits and harms of adhesion barriers for abdominal surgery: a systematic review and meta-analysis. The Lancet, 383(9911), 48-59. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)61687-6
Vipond, M. N., Whawell, S. A., Dudley, H. A. F., & Thompson, J. N. (1990). Peritoneal fibrinolytic activity and intra-abdominal adhesions. The Lancet, 335(8698), 1120-1122. https://doi.org/10.1016/0140-6736(90)91125-T
Vrijland, W. W., Jeekel, J., Van Geldorp, H. J., Swank, D. J., & Bonjer, H. J. (2003). Abdominal adhesions: intestinal obstruction, pain, and infertility. Surgical Endoscopy and Other Interventional Techniques, 17(7), 1017-1022. https://doi.org/10.1007/s00464-002-9208-9
Zulhendri, F., Felitti, R., Fearnley, J., & Ravalia, M. (2021). The use of propolis in dentistry, oral health, and medicine: A review. Journal of Oral Biosciences, 63(1), 23-34.https://doi.org/10.1016/j.job.2021.01.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Veteriner Cerrahi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nuh Kılıç ^*
0000-0001-8452-161X
Türkiye

Ali Belge
0000-0003-3346-6926
Türkiye

Rahime Yaygıngül
0000-0001-7402-9031
Türkiye

Büşra Kibar
0000-0002-1490-8832
Türkiye

Selim Tekin
0009-0004-9785-9897
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2026

Kabul Tarihi

17 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.51755/turkvetj.1926231

IZ

https://izlik.org/JA99YB33TD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kılıç, N., Belge, A., Yaygıngül, R., Kibar, B., & Tekin, S. (2026). Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats. Turkish Veterinary Journal, 8(1), 14-19. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1926231

AMA

1.Kılıç N, Belge A, Yaygıngül R, Kibar B, Tekin S. Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats. Turk Vet J. 2026;8(1):14-19. doi:10.51755/turkvetj.1926231

Chicago

Kılıç, Nuh, Ali Belge, Rahime Yaygıngül, Büşra Kibar, ve Selim Tekin. 2026. “Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats”. Turkish Veterinary Journal 8 (1): 14-19. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1926231.

EndNote

Kılıç N, Belge A, Yaygıngül R, Kibar B, Tekin S (01 Haziran 2026) Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats. Turkish Veterinary Journal 8 1 14–19.

IEEE

[1]N. Kılıç, A. Belge, R. Yaygıngül, B. Kibar, ve S. Tekin, “Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats”, Turk Vet J, c. 8, sy 1, ss. 14–19, Haz. 2026, doi: 10.51755/turkvetj.1926231.

ISNAD

Kılıç, Nuh - Belge, Ali - Yaygıngül, Rahime - Kibar, Büşra - Tekin, Selim. “Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats”. Turkish Veterinary Journal 8/1 (01 Haziran 2026): 14-19. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1926231.

JAMA

1.Kılıç N, Belge A, Yaygıngül R, Kibar B, Tekin S. Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats. Turk Vet J. 2026;8:14–19.

MLA

Kılıç, Nuh, vd. “Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats”. Turkish Veterinary Journal, c. 8, sy 1, Haziran 2026, ss. 14-19, doi:10.51755/turkvetj.1926231.

Vancouver

1.Nuh Kılıç, Ali Belge, Rahime Yaygıngül, Büşra Kibar, Selim Tekin. Investigation of the Effectiveness of Turkish Propolis on Experimentally Induced Intraperitoneal Adhesions in Rats. Turk Vet J. 01 Haziran 2026;8(1):14-9. doi:10.51755/turkvetj.1926231