EN
TR
Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı
Öz
Fibroblast büyüme faktörü-23 (FGF-23), başlıca osteositler olmak üzere kemik hücrelerinden sentezlenen ve fosfat metabolizmasının düzenlenmesinde kilit rol oynayan bir hormondur. Temel etkileri, böbreklerden fosfat atılımını artırarak serum fosfat düzeylerini düşürmek ve 1α-hidroksilaz aktivitesini baskılayarak kalsitriol sentezini azaltmak yoluyla bağırsaktan fosfat emilimini sınırlamaktır. Kronik böbrek hastalığı (KBH) bulunan kedilerde plazma FGF-23 düzeyinin, böbrek fonksiyon kaybı ve IRIS evresinin ilerlemesi ile birlikte yükseldiği gözlemlenmiştir. Kronik böbrek hastalığı bulunan kediler karşılaştırıldığında, hiperfosfatemili olgularda daha yüksek FGF-23 düzeylerinin saptanması, bu hormonun fosfat metabolizmasındaki bozulmayı erken dönemde yansıtan bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Yapılan araştırmalar FGF-23’ün yalnızca KBH tanısında değil, sekonder renal hiperparatiroidizmin tanısında ve fosfat kısıtlamasına dayalı tedavilerin izlenmesinde de yararlı bir biyobelirteç olabileceğini göstermektedir. Bu derlemede, FGF-23’ün kedilerde KBH ile ilişkisinin, patofizyolojik rolünün ve veteriner pratiğinde kullanım olanaklarının kapsamlı şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barber, P. J., & Elliott, J. (1998). Feline chronic renal failure: Calcium homeostasis in 80 cases diagnosed between 1992 and 1995. Journal of Small Animal Practice, 39(3), 108–116. https://doi.org/10.1111/j.1748-5827.1998.tb03613.x
- Brown, C. A., Elliott, J., Schmiedt, C. W., & Brown, S. A. (2016). Chronic kidney disease in aged cats: Clinical features, morphology, and proposed pathogeneses. Veterinary Pathology, 53(2), 309–326. https://doi.org/10.1177/0300985815622975
- Chakrabarti, S., Syme, H. M., & Elliott, J. (2012). Clinicopathological variables predicting progression of azotemia in cats with chronic kidney disease. Journal of Veterinary Internal Medicine, 26(2), 275–281. https://doi.org/10.1111/j.1939-1676.2011.00874.x
- De Brito Galvão, J. F., Nagode, L. A., Schenck, P. A., & Chew, D. J. (2013). Calcitriol, calcidiol, parathyroid hormone, and fibroblast growth factor-23 interactions in chronic kidney disease. Journal of Veterinary Emergency and Critical Care, 23(2), 134–162. https://doi.org/10.1111/vec.12036
- Elliott, J., & Geddes, R. F. (2022). New concepts in phosphorus homeostasis and its impact on renal health with particular reference to the cat. The Veterinary Journal, 105842. doi: 10.1016/j.tvjl.2022.105842.
- Elliott, J., & Tang, P. K. (2025). Fibroblast Growth Factor 23 – A review with particular reference to the physiology and pathophysiology of phosphate homeostasis in the cat. The Veterinary Journal, 106271. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2024.106271
- Finch, N. C., Geddes, R. F., Syme, H. M., & Elliott, J. (2013). Fibroblast growth factor-23 concentrations in cats with early nonazotemic chronic kidney disease (CKD) and in healthy geriatric cats. Journal of Veterinary Internal Medicine, 27(2), 227–233. https://doi.org/10.1111/jvim.12036
- Geddes, R. F., Elliott, J., & Syme, H. M. (2013b). The effect of feeding a renal diet on plasma fibroblast growth factor 23 concentrations in cats with stable azotemic chronic kidney disease. Journal of Veterinary Internal Medicine, 27(6), 1354–1361. https://doi.org/10.1111/jvim.12187
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Bilimleri (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
3 Aralık 2025
Kabul Tarihi
13 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Telci, D. Z., Dokuzeylül, B., & Or, M. E. (2026). Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turkish Veterinary Journal, 8(1), 20-25. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1835180
AMA
1.Telci DZ, Dokuzeylül B, Or ME. Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turk Vet J. 2026;8(1):20-25. doi:10.51755/turkvetj.1835180
Chicago
Telci, Deniz Zeynep, Banu Dokuzeylül, ve M. Erman Or. 2026. “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”. Turkish Veterinary Journal 8 (1): 20-25. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1835180.
EndNote
Telci DZ, Dokuzeylül B, Or ME (01 Haziran 2026) Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turkish Veterinary Journal 8 1 20–25.
IEEE
[1]D. Z. Telci, B. Dokuzeylül, ve M. E. Or, “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”, Turk Vet J, c. 8, sy 1, ss. 20–25, Haz. 2026, doi: 10.51755/turkvetj.1835180.
ISNAD
Telci, Deniz Zeynep - Dokuzeylül, Banu - Or, M. Erman. “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”. Turkish Veterinary Journal 8/1 (01 Haziran 2026): 20-25. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1835180.
JAMA
1.Telci DZ, Dokuzeylül B, Or ME. Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turk Vet J. 2026;8:20–25.
MLA
Telci, Deniz Zeynep, vd. “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”. Turkish Veterinary Journal, c. 8, sy 1, Haziran 2026, ss. 20-25, doi:10.51755/turkvetj.1835180.
Vancouver
1.Deniz Zeynep Telci, Banu Dokuzeylül, M. Erman Or. Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turk Vet J. 01 Haziran 2026;8(1):20-5. doi:10.51755/turkvetj.1835180