EN
TR
Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı
Abstract
Fibroblast büyüme faktörü-23 (FGF-23), başlıca osteositler olmak üzere kemik hücrelerinden sentezlenen ve fosfat metabolizmasının düzenlenmesinde kilit rol oynayan bir hormondur. Temel etkileri, böbreklerden fosfat atılımını artırarak serum fosfat düzeylerini düşürmek ve 1α-hidroksilaz aktivitesini baskılayarak kalsitriol sentezini azaltmak yoluyla bağırsaktan fosfat emilimini sınırlamaktır. Kronik böbrek hastalığı (KBH) bulunan kedilerde plazma FGF-23 düzeyinin, böbrek fonksiyon kaybı ve IRIS evresinin ilerlemesi ile birlikte yükseldiği gözlemlenmiştir. Kronik böbrek hastalığı bulunan kediler karşılaştırıldığında, hiperfosfatemili olgularda daha yüksek FGF-23 düzeylerinin saptanması, bu hormonun fosfat metabolizmasındaki bozulmayı erken dönemde yansıtan bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Yapılan araştırmalar FGF-23’ün yalnızca KBH tanısında değil, sekonder renal hiperparatiroidizmin tanısında ve fosfat kısıtlamasına dayalı tedavilerin izlenmesinde de yararlı bir biyobelirteç olabileceğini göstermektedir. Bu derlemede, FGF-23’ün kedilerde KBH ile ilişkisinin, patofizyolojik rolünün ve veteriner pratiğinde kullanım olanaklarının kapsamlı şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Keywords
References
- Barber, P. J., & Elliott, J. (1998). Feline chronic renal failure: Calcium homeostasis in 80 cases diagnosed between 1992 and 1995. Journal of Small Animal Practice, 39(3), 108–116. https://doi.org/10.1111/j.1748-5827.1998.tb03613.x
- Brown, C. A., Elliott, J., Schmiedt, C. W., & Brown, S. A. (2016). Chronic kidney disease in aged cats: Clinical features, morphology, and proposed pathogeneses. Veterinary Pathology, 53(2), 309–326. https://doi.org/10.1177/0300985815622975
- Chakrabarti, S., Syme, H. M., & Elliott, J. (2012). Clinicopathological variables predicting progression of azotemia in cats with chronic kidney disease. Journal of Veterinary Internal Medicine, 26(2), 275–281. https://doi.org/10.1111/j.1939-1676.2011.00874.x
- De Brito Galvão, J. F., Nagode, L. A., Schenck, P. A., & Chew, D. J. (2013). Calcitriol, calcidiol, parathyroid hormone, and fibroblast growth factor-23 interactions in chronic kidney disease. Journal of Veterinary Emergency and Critical Care, 23(2), 134–162. https://doi.org/10.1111/vec.12036
- Elliott, J., & Geddes, R. F. (2022). New concepts in phosphorus homeostasis and its impact on renal health with particular reference to the cat. The Veterinary Journal, 105842. doi: 10.1016/j.tvjl.2022.105842.
- Elliott, J., & Tang, P. K. (2025). Fibroblast Growth Factor 23 – A review with particular reference to the physiology and pathophysiology of phosphate homeostasis in the cat. The Veterinary Journal, 106271. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2024.106271
- Finch, N. C., Geddes, R. F., Syme, H. M., & Elliott, J. (2013). Fibroblast growth factor-23 concentrations in cats with early nonazotemic chronic kidney disease (CKD) and in healthy geriatric cats. Journal of Veterinary Internal Medicine, 27(2), 227–233. https://doi.org/10.1111/jvim.12036
- Geddes, R. F., Elliott, J., & Syme, H. M. (2013b). The effect of feeding a renal diet on plasma fibroblast growth factor 23 concentrations in cats with stable azotemic chronic kidney disease. Journal of Veterinary Internal Medicine, 27(6), 1354–1361. https://doi.org/10.1111/jvim.12187
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Veterinary Sciences (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
June 30, 2026
Submission Date
December 3, 2025
Acceptance Date
May 13, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 8 Number: 1
APA
Telci, D. Z., Dokuzeylül, B., & Or, M. E. (2026). Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turkish Veterinary Journal, 8(1), 20-25. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1835180
AMA
1.Telci DZ, Dokuzeylül B, Or ME. Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turk Vet J. 2026;8(1):20-25. doi:10.51755/turkvetj.1835180
Chicago
Telci, Deniz Zeynep, Banu Dokuzeylül, and M. Erman Or. 2026. “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”. Turkish Veterinary Journal 8 (1): 20-25. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1835180.
EndNote
Telci DZ, Dokuzeylül B, Or ME (June 1, 2026) Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turkish Veterinary Journal 8 1 20–25.
IEEE
[1]D. Z. Telci, B. Dokuzeylül, and M. E. Or, “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”, Turk Vet J, vol. 8, no. 1, pp. 20–25, June 2026, doi: 10.51755/turkvetj.1835180.
ISNAD
Telci, Deniz Zeynep - Dokuzeylül, Banu - Or, M. Erman. “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”. Turkish Veterinary Journal 8/1 (June 1, 2026): 20-25. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1835180.
JAMA
1.Telci DZ, Dokuzeylül B, Or ME. Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turk Vet J. 2026;8:20–25.
MLA
Telci, Deniz Zeynep, et al. “Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı”. Turkish Veterinary Journal, vol. 8, no. 1, June 2026, pp. 20-25, doi:10.51755/turkvetj.1835180.
Vancouver
1.Deniz Zeynep Telci, Banu Dokuzeylül, M. Erman Or. Kedilerde Kronik Böbrek Hastalığında FGF-23’ün Klinik Kullanımı. Turk Vet J. 2026 Jun. 1;8(1):20-5. doi:10.51755/turkvetj.1835180