TR
EN
Ana Hatları ile Ferroptozis
Öz
Ferroptozis, son yıllarda keşfedilen ve hücre ölümü sürecinde büyük miktarda demir birikimi ve lipid peroksidasyonunun görüldüğü, GPX4 tarafından kontrol edilen hücre ölümü biçimidir. Glutatyon peroksidaz doğrudan veya dolaylı olarak ferroptozisi etkileyerek antioksidan kapasitede azalmaya ve hücrelerde lipid reaktif oksijen türlerinin (ROS) birikmesine neden olarak oksidatif hücre ölümüne sebep olur. Çoklu doymamış yağ asidi içeren fosfolipidlerin oksidasyonu, redoks-aktif demir birikimi ve lipid peroksit onarım kapasitesinin kaybı ferroptozisin meydana gelme derecesinde kriter olarak kullanılır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarla ferroptozisin; tümör, sinir sistemi ve kan hastalıkları, böbrek hasarı, iskemi-reperfüzyon hasarı gibi birçok hastalığın patofizyolojik süreçleri ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Hücrede ferroptozisin düzenlenerek hastalıkların oluşumuna ve gelişimine nasıl müdahale edilebileceği, etiyolojik araştırma ve tedavinin önemli noktası haline gelmiştir. Bundan dolayı ferroptozisin spesifik moleküler mekanizmalarının ve fonksiyonel değişikliklerinin açıklandığı daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Bu çalışma ferroptozis mekanizması ve patogenezinin anlaşılmasını amaçlayarak, araştırmalardaki son ilerlemeleri özetlemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adedoyin, O., Boddu, R., Traylor, A., Lever, J. M., Bolisetty, S., George, J. F., & Agarwal, A. (2018). Heme oxygenase-1 mitigates ferroptosis in renal proximal tubule cells. American Journal of Physiology-Renal Physiology, 314(5), F702-F714.
- Agrawal, S., Fox, J., Thyagarajan, B., & Fox, J. H. (2018). Brain mitochondrial iron accumulates in Huntington's disease, mediates mitochondrial dysfunction, and can be removed pharmacologically. Free Radical Biology and Medicine, 120, 317-329.
- Ahmad, S., Elsherbiny, N. M., Haque, R., Khan, M. B., Ishrat, T., Shah, Z. A., ... & Bhatia, K. (2014). Sesamin attenuates neurotoxicity in mouse model of ischemic brain stroke. Neurotoxicology, 45, 100-110.
- Alvarez, S. W., Sviderskiy, V. O., Terzi, E. M., Papagiannakopoulos, T., Moreira, A. L., Adams, S., ... & Possemato, R. (2017). NFS1 undergoes positive selection in lung tumours and protects cells from ferroptosis. Nature, 551(7682), 639-643.
- Angeli, J. P. F., Schneider, M., Proneth, B., Tyurina, Y. Y., Tyurin, V. A., Hammond, V. J., ... & Conrad, M. (2014). Inactivation of the ferroptosis regulator Gpx4 triggers acute renal failure in mice. Nature cell biology, 16(12), 1180-1191.
- Bai, T., Lei, P., Zhou, H., Liang, R., Zhu, R., Wang, W., ... & Sun, Y. (2019). Sigma‐1 receptor protects against ferroptosis in hepatocellular carcinoma cells. Journal of cellular and molecular medicine, 23(11), 7349-7359.
- Basit, F., Van Oppen, L. M., Schöckel, L., Bossenbroek, H. M., Van Emst-de Vries, S. E., Hermeling, J. C., ... & Koopman, W. J. (2017). Mitochondrial complex I inhibition triggers a mitophagy-dependent ROS increase leading to necroptosis and ferroptosis in melanoma cells. Cell Death & Disease, 8(3), e2716-e2716.
- Basuli, D., Tesfay, L., Deng, Z., Paul, B., Yamamoto, Y., Ning, G., ... & Torti, S. V. (2017). Iron addiction: a novel therapeutic target in ovarian cancer. Oncogene, 36(29), 4089-4099.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Cerrahi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
23 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2022
Kabul Tarihi
16 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 1