EN
TR
Bulaşıcı Ektima (Orf): Viral Bir Zoonoz
Öz
Küçükbaş hayvancılığın gelişimi için en önemli tehditlerden birisi olan hayvan hastalıkları; hayvansal üretimi sınırlandırmakla birlikte özellikle zoonoz hastalıklar halk sağlığını da olumsuz yönde etkilemektedir. Dünya’da ve ülkemizde endemik olarak görülen Bulaşıcı Ektima (Orf) Hastalığı özellikle koyun ve keçi populasyonlarını etkileyen zoonoz bir hastalıktır. Hastalığa, Bulaşıcı ektima (orf) virusu (ORFV) neden olmakla birlikte etken; Poxviridae familyası ve Chordopoxvirinae alt familyasınında sınıflanan Parapoxvirus cinsinin bir üyesidir. Enfeksiyon genellikle epitel dokuda lokalize kalıp ölümcül sonuçlara neden olmasa da emmenin engellenmesine yol açan ağız lezyonları, ikincil bakteri veya mantar enfeksiyonları ya da kurtçuk istilası gibi faktörler genç hayvanlarda mortalitenin %90’a kadar çıkmasına yol açabilir. Hastalık lezyonların lokalizasyonu nedeniyle diğer veziküler hastalıklar ile de sıklıkla karıştırılmaktadır. Ülkemizin coğrafi konumu sebebiyle hem hayvan hareketlerinin sıklığı hemde komşu ülkelerde hastalığın görülmesi nedeniyle ülkemizde Bulaşıcı Ektima (Orf) Hastalığına karşı etkin ve dinamik bir mücadele gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda ciddi ekonomik kayıplara neden olan bu hastalığa karşı veteriner sahada etkin bir mücadelenin yapılabilmesi için ülkemizde hastalığın mevcut durumu ve kontrol/koruma programları üzerine bilgiler verilmiştir. Sonuç olarak kontrolsüz hayvan haraketlerine dikkat edilmesi hastalığın endemik olarak görüldüğü bölgelerde aşılamaların aksatılmadan zamanında yapılması ve insana bulaşın daha çok şekillenebileceği yoğun temas gerektiren dönemlerde dikkatli olunması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abd Elgowad Khalil, E. A., Aboezz, Z. R., El-Mayet, F. S., El-Habbaa, A. S., & Ali, S. S. (2021). Molecular and serological diagnosis of Orf virus from sheep and goats in Minufiya governorate, Egypt. Benha Veterinary Medical Journal, 41(1), 55–59. https://doi.org/10.21608/bvmj.2021.86728.1451
- Alajlan, A. M., & Alsubeeh, N. A. (2020). Orf (ecthyma contagiosum) transmitted from a camel to a human: A case report. American Journal of Case Reports, 21, e927579. https://doi.org/10.12659/AJCR.927579
- Alian, S., Ahangarkani, F., & Arabsheybani, S. (2015). A case of orf disease complicated with erythema multiforme and bullous pemphigoid-like eruptions. Case Reports in Infectious Diseases,1, 105484. https://doi.org/10.1155/2015/105484
- Altuğ, N., Özdemir, R., & Cantekin, Z. (2013). Ruminantlarda Koruyucu Hekimlik: I. Aşı Uygulamaları. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 10(1): 33-44.
- Arteche-Villasol, N., Fernández, M., Gutiérrez-Expósito, D., & Pérez, V. (2022). Pathology of the mammary gland in sheep and goats. Journal of Comparative Pathology, 193, 37–49. https://doi.org/10.1016/j.jcpa.2022.02.007
- Aytekin, İ., Kalınbacak, A., & İşler, C. T. (2011). Ruminantlarda kullanılan aşılar ve önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 22(1), 59–64. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/146462
- Bala, J. A., Balakrishnan, K. N., & Abdullah, A. A. (2018a). Sero-epidemiology of contagious ecthyma based on detection of IgG antibody in selected sheep and goats farms in Malaysia. Advances in Animal and Veterinary Sciences, 6(5), 219–226. https://doi.org/10.17582/journal.aavs/2018/6.5.219.226
- Bala, J. A., Balakrishnan, K. N., Mohamed, R., Haron, A. W., Jesse, F. F. A., & Mohd-Azmi, M. L. (2018b). The re-emerging of orf virus infection: A call for surveillance, vaccination and effective control measures. Microbial Pathogenesis, 120, 55–63. https://doi.org/10.1016/j.micpath.2018.04.057
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Viroloji
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
8 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
20 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2