Research Article

Yumurtacı Tavuklarda Oksitetrasiklinin Lipid Peroksidatif ve Sitotoksik Etkileri

Volume: 7 Number: 2 December 29, 2025
TR EN

Yumurtacı Tavuklarda Oksitetrasiklinin Lipid Peroksidatif ve Sitotoksik Etkileri

Öz

Bu çalışma ile yumurtacı tavuklarda terapötik dozlarda kullanılan oksitetrasiklinin lipid peroksidatif ve sitotoksik etkilerinin araştırılması amaçlandı. Çalışma için her grupta 10 adet olmak üzere 42 haftalık 40 Lohman Brown yumurtacı tavuk (1458±55 kg) rastgele 4 gruba ayrıldı. Gruplar sırasıyla kontrol, Deney I (25 mg/kg), Deney II (50 mg/kg) ve Deney III (100 mg/kg) olarak belirlendi. Belirtilen miktarlarda oksitetrasiklin çözeltisi 10 gün boyunca gastrik gavaj yöntemiyle verildi. Uygulama süresi sonunda tavukların dekapitasyon ile kan örnekleri; nekropsi sırasında karaciğer, dalak ve böbrek doku örnekleri alındı. Örneklerde histopatolojik incelemeler ve lipid peroksidasyon belirteç ölçümleri yapıldı. Oksitetrasiklin dozuna bağlı olarak karaciğer (yağ dejenerasyonu ve kanama) ve böbrekte (tubüler dejenerasyon ve kanama) dejeneratif bulgular belirlendi (P<0.05). MDA ve GSH düzeylerinin, tüm dokularda (kan, karaciğer, dalak ve böbrek) Deney I grubu için kontrol grubuna göre anlamlı değişim göstermediği belirlendi (P>0.05). Deney II ve Deney III gruplarında MDA düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı, GSH düzeylerinin ise anlamlı şekilde azaldığı tespit edildi. GSH-Px, SOD ve CAT aktiviteleri Deney II ve Deney III gruplarında; karaciğer, böbrek ve dalak dokusu ile eritrositlerde oksitetrasiklin dozu arttıkça anlamlı düşüşler gösterdi. Deney II gruplarında (dalak ve eritrosit) GSH-Px için ve Deney III gruplarında (böbrek) CAT için istatistiksel olarak anlamlı artışlar belirlendi (p<0.001). Sonuç olarak, yumurtacı tavuklarda oksitetrasiklinin incelenen dokular üzerinde doza bağlı histopatolojik-dejeneratif etkilere yol açtığı, lipid peroksidatif ve sitotoksik etkiler gösterdiği belirlendi.

Anahtar Kelimeler

Ethical Statement

Animal experiments have been approved by the Erciyes University Local Animal Experiment Ethics Committee (Date: 01.06.2022 Decision No: 22/122).

References

  1. Abu-Zahra, N. I., Atia, A. A., Elseify, M. M., & Soliman, S. (2024). Biological and histological changes and DNA damage in Oreochromis niloticus exposed to oxytetracycline: a potential amelioratory role of ascorbic acid. Aquaculture International, 32(4), 3889-3916. https://doi.org/10.1007/s10499-023-01356-5
  2. Arzey, G. G., & Arzey, K. E. (1992). Successful treatment of mycoplasmosis in layer chickens with single dose therapy. Australian veterinary journal, 69(6), 126-128. DOI: 10.1111/j.1751-0813.1992.tb07478.x
  3. Botelho, R. G., Christofoletti, C. A., Correia, J. E., Ansoar, Y., Olinda, R. A. D., & Tornisielo, V. L. (2015). Genotoxic responses of juvenile tilapia (Oreochromis niloticus) exposed to florfenicol and oxytetracycline. Chemosphere, 132, 206-212. http://dx.doi.org/10.1016/j.chemosphere.2015.02.053
  4. Chi, Z., Liu, R., You, H., Ma, S., Cui, H., & Zhang, Q. (2014). Probing the in vitro cytotoxicity of the veterinary drug oxytetracycline. PLoS One, 9(7). DOI: 10.1371/journal.pone.0102334
  5. Ćupić, V. N., Ivanović, S. R., Borozan, S. Z., Mujezinović, I. A., Ćupić-Miladinović, D. V., & Aleksić, J. Z. (2022). Antimicrobial agents in laying hens. Zbornik Matice srpske za prirodne nauke, (142), 61-71. https://doi.org/10.2298/ZMSPN2242061C
  6. Dey, B., Abraham, T. J., Singha, J., Roy, A., Karmakar, S., Kumar Patil, P., & Roy, U. (2022). Histopathological changes and tissue residue concentrations of monosex Nile tilapia (Oreochromis niloticus, L) fries exposed to oxytetracycline. Aquaculture International, 30(4), 2113-2128. https://doi.org/10.1007/s10499-022-00892-w
  7. Erkekoğlu, P., & Baydar, T. (2021). Güncel in vitro sitotoksisite testleri. Hacettepe University Journal of the Faculty of Pharmacy, 41(1), 45-63.
  8. Gallo, A., Landi, R., Rubino, V., Di Cerbo, A., Giovazzino, A., Palatucci, A. T., Sara C, Gianandrea G, Sergio C, Laura C, Giuseppina R, Andrea A, Terrazzano, G. (2017). Oxytetracycline induces DNA damage and epigenetic changes: a possible risk for human and animal health?. PeerJ, 5, e3236. DOI 10.7717/peerj.3236

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Pharmacology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

October 27, 2025

Acceptance Date

November 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Dursun, A. (2025). Yumurtacı Tavuklarda Oksitetrasiklinin Lipid Peroksidatif ve Sitotoksik Etkileri. Turkish Veterinary Journal, 7(2), 56-62. https://doi.org/10.51755/turkvetj.1811696